Dubbelinterview met Maarten Baas en Walter van Beirendonck

door Jeroen Junte

Met hun flamboyante stijl en ontregelende humor zijn Maarten Baas en Walter van Beirendonck zelf ook 'personages'. Wat vinden ze van hun liefdesbaby's? 'Objecten moeten ook een ziel hebben'. Een dubbelinterview.

“OH, MY DARLINGS.” Een brede glimlach verschijnt op het gezicht van Walter van Beirendonck bij de eerste blik op zijn Characters, de 120 unieke edities van Maarten Baas' 101 Chair. Zijn vingers – met aan elk een flinke ring – glijden liefdevol over de bekleding. “Wat zijn ze mooi, hè.” Ook Maarten Baas oogt gelukkig bij de eerste aanblik van hun 'love babies'. Hij was het immers die opperde dat de Vlaamse modekoning een speciale editie van zijn 101 Chair van Lensvelt moest maken. Wat als de twijfel nu toch was toegeslagen? Vandaar die opluchting, zowel bij Baas als bij van Beirendonck.

Maarten, waarom heb je Walter gekozen voor een speciale editie van je stoel?

MB: "Ik ben al fan van Walter sinds de Design Academy. Bovendien werkt Walter in een andere discipline, wat het spannend maakt. Zijn werk is ook expressiever dan het mijne. Ik heb ooit geprobeerd een ontwerp met gezichten te maken. Dat voelde niet goed, want het werd te letterlijk. Ik ben meer van het suggestieve type. Waar ik er niet meer bij kan, maakt Walter het af. Teamwork!"

Je weet wat ze zeggen: verander nooit een winnend team.

MB: "Het feit dat dit een unicum en een gelimiteerde oplage is, maakt het zo sterk. Te veel Maarten Baas en Walter van Beirendonck is voor niemand goed, haha."

WVB: "Maar het is ook niet de eerste keer dat we samenwerken, hè Maarten. We verkochten zijn Clay-meubels in onze winkel in Antwerpen. Toen maakte je ook een serie kledingrekken in vrolijke kleuren. Ik ben ook fan van jou, hoor."

Walter, hoe kwam je op het idee voor deze wezens, elk met zijn eigen expressieve blik?

WVB: "Dat kwam er bijna meteen. En dan weet je dat je een goed idee hebt. Alle acht stoelen van Maarten hebben al een eigen identiteit. Met die twee knopen die op ogen lijken en die verschillende rugleuningen. Die hoefde ik alleen nog maar uit te vergroten.

Natuurlijk moest ik nog even uitzoeken hoe ver ik wilde gaan met de decoratie. Er moet nog steeds wat nieuwsgierigheid in de personages zitten. Maar die pruiken maken het natuurlijk helemaal af. Ze zijn gemaakt van heel zacht mohair, wat mijn link is met mode en textiel. Eigenlijk zat dat allemaal in dat allereerste idee.”

BAAS EN VAN BEIRENDONCK ZIJN OOK 'PERSONAGES'.

Walter, de Grote Vriendelijke Reus met zijn extravagante sieraden, fluorescerende jas, stoere spijkerbroek en strakke sneakers. Maarten is meer de timide kunstenaar in donkere, ingetogen kleding; een vrolijke hoed is zijn enige frivoliteit. Op het eerste gezicht dus twee heel verschillende personages.

Wat ze delen is een gevoel voor absurde humor. Ze houden ervan om te verstoren en ze trekken zich niets aan van conventies. Maar noem ze geen provocateurs.

WVB: "Ik snap wel waarom mensen dat zeggen. Maar provocateur?

Zeker niet. Mijn ontwerpen ontstaan ​​spontaan, vanuit mijn eigen interesse of fascinatie. Ik vind ze niet absurd. Ze komen uit de realiteit. Ze zijn anders, maar ook heel gewoon.”

MB: "Je weet het niet, maar je hebt me betoverd. In de vorm van een compliment, nota bene. Je zei ooit in een interview dat je het provocerende aspect van mijn werk waardeerde. Sindsdien heb ik regelmatig gedacht: zou Walter dit provocerend genoeg vinden? Maar serieus, ik werk vooral uit nieuwsgierigheid. Wat gebeurt er als ik een stoel verbrand? Hoe ziet dat hout eruit? Als het een bijzondere schoonheid blijkt te hebben, wil ik die laten zien door een Rietveld Zigzag-stoel te 'roken'. Want waarom zou het mooi zijn in een rommelmarktstoel, maar niet in zo'n iconische stoel? Wat zegt dat over ons beeld van schoonheid?"

Jouw werk is autonoom en balanceert op de grens van beeldende kunst.

Alsof mode en design niet voldoende zijn voor jouw ideeën?

MB: "Ik noem mezelf wel eens een kunstenaar geboren in een ontwerperslichaam. Bij meubelontwerp spelen functionaliteit en maakbaarheid, zoals bij de stoel voor Lensvelt, een dominante rol in het ontwerpproces. In de mode is er meer ruimte voor expressie, denk aan de modeshows waarin mode, performance, decors en muziek samensmelten tot een totaalbeleving. Daarom is het zo fijn dat Walter mijn stoel onder handen heeft genomen. Nu is het toch een kunstwerk geworden."

Tegelijkertijd is je werk ook kunstzinnig gemaakt. Hoe belangrijk is dat ambachtelijke vakmanschap?

MB: "Of iets nou heel goed gemaakt is, daarin schuilt het verschil tussen een geslaagd product en een gimmick. Dat herken ik in de materialen die Walter gebruikt. Soms lijkt het op sportkleding. Maar dan glimt het niet te veel of te weinig, maar precies goed. Mijn kleicollectie ziet eruit alsof ik net lekker aan het kleien ben geweest. Maar daar waren honderden pogingen, mislukkingen en herkansingen voor nodig. Uiteindelijk draait het allemaal om de aandacht die zichtbaar moet zijn. Wie zit er nou te wachten op kleding of meubels die in elkaar geflanst zijn?"

WVB: "Toch is dat superieure vakmanschap niet waar het om draait. Want als je meteen weggeblazen wordt omdat het er zo kunstzinnig uitziet, mis je de humor,

bijvoorbeeld."

Verliezen we dat niet langzaam, dat respect voor kwaliteit?

WvB: "Eigenlijk niet, het wordt zelfs meer gewaardeerd dan ooit. Juist omdat er zoveel massaproductie is en omdat we altijd online zijn. Ik maak mijn ontwerpen eerst helemaal zelf met de hand. Ik ga ook zelf langs bij alle stoffenleveranciers en fabrikanten. Ik zit er bovenop. Jij toch ook, Maarten?"

MB: "Vakmanschap is voor mij een essentieel onderdeel van mijn creatieve vrijheid. Iets moet er precies zo uitzien als ik het in mijn hoofd had."

Je werk is altijd verhalend en staat dicht bij de tijdsgeest, Walter. Wat wil je ons vertellen met je personages?

WVB: “Diversiteit is een belangrijk thema op dit moment. Dat je goed bent zoals je bent. Er zijn witte stoelen en zwarte stoelen en alles daartussenin. Jong, oud. Vrolijk, boos. We moeten deze verschillen vieren, niet verbergen. Op de armleuningen staan ​​woorden als Love en Hold. Dat hebben we nodig, juist nu. En tegelijkertijd laten deze stoelen ook de waarde van exclusiviteit zien. Dat de objecten waarmee we ons omringen een unieke persoonlijkheid hebben, een ziel eigenlijk. Eigenlijk zouden ze allemaal een naam moeten hebben. Of beter nog, dat mensen ze zelf een naam geven.”

MB, glimlachend: “Bedankt Walter, je hebt de lat weer hoger voor me gelegd.” •